Onze autonomie is niet te koop (maar onze facturen zijn dat wel)!

Opiniestuk. Onze autonomie is niet te koop (maar onze facturen zijn dat wel)!

Daar was het weer: het “fusie-spook”. Deze keer was het minister Crevits die opnieuw kleinere gemeenten een wortel voorhield. Eén miljoen euro losgeld en schuldverlichting van 300 euro per inwoner. Dat moest ons over de streep trekken om de eigenheid op te geven.

Laat ik duidelijk zijn: onze autonomie is niet te koop. De wortel smaakt dus niet.

Natuurlijk is die drie miljoen euro meer dan welkom. Niet als afkoopsom voor onze identiteit, maar als noodzakelijke ondersteuning voor de berg aan extra taken die de hogere overheid ons toevertrouwt. Van de activering van werklozen tot de loodzware pensioenlasten van onze ambtenaren; de factuur belandt steeds vaker bij de lokale besturen, terwijl meer structurele steun vaak uitblijft.

Voor mij als burgemeester is het een paradox die niet langer uit te leggen valt.
Er is blijkbaar wél een gigantische geldpot om gemeenten te laten verdwijnen, maar er zijn nauwelijks bijkomende middelen om ons te laten excelleren. Nieuwe rioleringen, voet- en fietspaden, plek voor kinderopvang, klimaatadaptieve maatregelen, de groeiende (complexiteit van) politionele taken, … Als de extra centen er toch zijn, laat ze maar komen. We kunnen ze goed gebruiken en besteden. 

Op de koop toe moest ook opiniemaker Noël Slangen in De Morgen zijn zegje doen . Als zelfverklaarde minister van Lokale Zaken beweerde hij dat veel kleine gemeenten slaapsteden zijn. Uiteraard heb ik, net zoals mijnheer Slangen, geen zicht op alle Vlaamse gemeenten en steden. Wel kan ik voor de eigen voor- en achtertuin spreken. Kleinere gemeenten vlakbij - zoals Boechout of Wommelgem- bruisen net als Wijnegem van leven, kennen een politiek team dichtbij haar burgers en zijn onderscheidend door de unieke invulling van hun lokale gemeenschap.

"Burgemeester, hier voelen we ons bevrijd van de anonimiteit."
Het is iets wat nieuwe inwoners me vaak vertellen. “In Wijnegem ben je onderdeel van één gemeenschapsleven waar iedereen deel van uit kan en mag maken”, klinkt het bij hen.  

Ik nodig jullie dus uit, mijnheer slangen en mevrouw Crevits: kom gerust eens kijken op zondag naar onze jeugdlokalen. Loop mee tijdens onze gloednieuwe “Urban Trail” in april, proef van het lekkers op onze jaar- en kerstmarkt, sta versteld van lokale theatervoorstellingen en de activiteiten van ons verenigingsleven. Deze gemeente leeft als nooit tevoren. Jullie mogen op beide oren slapen.

Het hoeft dus geen betoog. Wat we nodig hebben is geen gedwongen huwelijk, maar een nieuw lokaal contract tussen (kleinere) gemeenten en de hogere overheid.
Zo zijn lokale besturen al jaar en dag het bestuur waarin burgers het meeste vertrouwen hebben. Dat is Wijnegem niet anders. Zie ons niet als het probleem, maar deel van de oplossing tegen verlies van houvast en identiteit. Geef ons dus meer middelen via het gemeentefonds en een betere financiële verdeelsleutel voor kleinere gemeenten. Verminder administratieve lasten en procedures (en de ongezien hoge personeelskosten hieraan verbonden). Zo verschuift de focus op het maken van beleid. Zie kleine gemeenten niet langer als een bedreiging, maar een kans om het vertrouwen in de burger opnieuw te vergroten. 

Het beste maatwerk ontstaat op de kortste afstand: in het gemeentehuis en op straat. Laten we stoppen met ‘investeren’ in schaalvergroting en dromen van meer nabijheid.